اخذ نشان حلال

توضیحاتی در خصوص نشان و آرم حلال


امروزه نقش برندها در موفقیت یا عدم موفقیت یک محصول در بازارهای تجاری بسیار پررنگ تر و با اهمیت تر از گذشته است. یک برند معتبر با ایجاد اعتماد در مصرف کننده باعث کاهش هزینه های مبادلات تجاری و در نتیجه افزایش سرعت چرخش کالا و خدمات در بازار شده و در نهایت باعث کاهش هزینه های بازاریابی برای تولید کننده می شود. یکی از برندهایی که در چند سال اخیر مورد توجه قرار گرفته و دامنه استفاده گسترده ای پیدا نموده است، نشان “حلال” می باشد.

با توجه به گسترش بازارهای صادراتی محصول دزمایه و نگاه مثبت مصرف کنندگان در سرتاسر جهان اعم از مسلمان و غیر مسلمان به محصولات دارای نشان حلال، شرکت خمیرمایه خوزستان نیز موفق به دریافت نشان جهانی حلال شد.
 
 
 
 

             تعریف نشان حلال

حلال عنوان مجموعه‌ای از نام نشان‌های تج��ری است که بر محصولات غذایی درج می شود. این نام برگرفته از معنی غذای حلال است که در دین اسلام آمده است و اولین بار محصولات غذایی حلال در کشور مالزی بوجود آمده است. در چند سال اخیر این علامت تجاری غذایی بصورت یک علامت جهانی از طرف کشورهای اسلامی در دنیا معرفی شده‌است به‌ طوریکه در کشور های غیر اسلامی نیز از استقبال خوبی برخوردار شده است

          حوزه های محصولات حلال

بازار جهانی حلال ،در غذا متوقف نشده و در سال های اخیر به حوزه های دیگری نیز افزایش پیدا نموده است.اگرچه فعلا فقط استاندارد غذای حلال توسط 57 کشور اسلامی در قالب سازمان همکاری های اسلامی (OIC)در اکتبر 2010 در استانبول ترکیه تدوین و به امضا رسیده اما در نظر دارند تا برای پاسخ به تقاضای بازار جهانی در تحقق استانداردهای جهانی حلال و تجارت محصولات حلال در حوزه های ذیل نیز وارد شوند:

  1. •           غذای حلال
  2. •           داروی حلال
  3. •           مواد بهداشتی حلال
  4. •           مواد آرایشی حلال
  5. •           گردشگری حلال
  6. •           خدمات مالی حلال از قبیل بانکداری،بورس ، صکوک، بیمه،فاینانس و...
  7. •           ترانزیت حلال
  8. •           پوشاک حلال
  9. •           خدمات جانبی حلال از قبیل رسانه،ورزش و تفریحات،کسب و کار و...

در تدوین این استاندارد علاوه بر استفاده از قوانین فقهی شرع اسلام ، نظیر احکام حلیت ، صید و ذباحه و اصول فقهی مرتبط ، از قبیل اصاله الصحه و عدم تزکیه ، از نظرات صاحب نظران در این زمینه نیز استفاده شده است.هم چنین سعی شده است که ضمن توجه به شرایط موجود و نیازهای جامعه ، در حد امکان بین این استاندارد و استانداردهای بین المللی و ملی سایر کشورهای اسلامی ، هماهنگی ایجاد می شود .هدف از تدوین این استاندارد ، تعیین الزامات و ویژگی های پایه برای انطباق مواد اولیه و فراورده های غذایی در هر محله از زنجیره غذایی با احکام و قوانین اسلام منطبق با الزامات مذهب مبین فقه جعفری علیه السلام است.

          دورنمای تجارت غذای حلال در جهان

مسلمانان جهان با جمعیت حدود ۲ میلیاردی، نزدیک به یک سوم جمعیت مردم جهان را تشکیل می دهند که این جمعیت در سال ۲۰۱۲، به ۳ میلیارد نفر، تخمین زده می شود. در حالی که تنها فروش سالیانه خرده فروشان گوشت حلال در انگلستان ۹۰۰ میلیون دلار و ارزش معاملات سالیانه جهانی برای کل تجارت حلال، ۲۱۰۰ میلیارد دلار ارزیابی شده است و این غیر از بازاری است که غیر مسلمانان نیز در آن حضور خواهند داشت. دولت های اسلامی و سازمان همکاری اسلامی با توجه به آمار و ارقام این تجارت میلیاردی، پتانسیل بالای تجارت غذا و محصولات حلال را پیش بینی می کنند و برای آن برنامه ریزی می کنند.

          ورود کشورهای غیر مسلمان به غذای حلال

برند حلال در سطح جهان در حال توسعه است

کشورهای غیرمسلمان نیز علاقه مندی خود در ورود به تجارت در محصولات غذایی حلال را نشان داده اند به طوری که در بازارهای اروپا محصولات حلال ۱۵ تا ۳۰ درصد گران تر از سایر محصولات مشابه به فروش می‌رسند. در حال حاضر کشورهایی مانند تایلند، انگلیس و امریکانیز که دین رسمی آنها اسلام نیست، برای کسب بازار و درآمد به بازار شناسی کشورهای اسلامی و محصولات حلال توجه جدی پیدا کرده اند و تایلند یکی از کشورهای پیشرو در تجارت محصولات غذایی حلال است. براساس تحقیقات انجام شده در مناطق مسلمان نشین اروپابیش از ۶۱ درصد از مدارس از گوشت خوک در هیچ غذایی استفاده نمی‌کنند، همچنین 12 درصد از مدارس صرفاً غذای حلال برای دانش‌آموزان سرو می‌کنند. رشد صنعت غذایی حلال در سراسر جهان حاکی از اقبال غیر مسلمانان به این نوع گوشت که طعم بهتر و گوشت سالم تر نسبت به انواع غیر حلال است، دارد.

نشان حلال یک نوع نشان کیفیت است، که کشورهای اسلامی سعی دارند نشان حلال را در همه کشورها بر اساس استاندارد جهانی مصوب در اکتبر 2010 در استانبول به یک نشان واحد تبدیل کنند.

این برند، آرم واحد حلال در میان کشور ها است.

          تشریح دامنه کاربرد حلال

این استاندارد  ( نشان حلال) برای موضوعات زیر کاربرد دارد:

الف - مواد اولیه و افزودنیهای غذایی که منشاء حیوانی یا مستی آور دارند. این مواد می تواند شامل:  انواع مواد افزودنی، نگهدارنده، طعم دهنده، قوام دهنده و مانند آن با پایه حیوانی و مستی آور مانند ژلاتین، مایه پنیر، آلبومین و ترکیبات آنزیمی باشد.

ب - فرآورده ها ی غذ ایی که در تو لید و فرآوری آن ها، به هر میزان هر چند جزیی، از مواد اولیه و افزودنیهای با منشاء حیوانی یا مستی آور استفاده شده باشد. این فرآورده ها می تواند شامل : انواع فرآورده های گوشتی، لبنی، روغنی، آشامیدنی، فرآورده های تخمیری الکلی و مشتقات آن ها باشد.

پ - مواد اولیه، افزودنیها و فرآورده های غذایی که ممکن است در هر مرحله از زنجیره غذایی با مواد نجس یا غیرحلال در تماس باشند. این مر احل می تواند شامل دریافت، آماده سازی، فرآوری، جداسازی، استحصال، استخراج، تعیین، بسته بندی، برچسب گذاری، علامت گذاری، کنترل، جابجایی، حمل و نقل، توزیع، انبارش، عرضه و سرو کردن غذای حلال و محصولات آن، ازجمله اجزای تشکیل دهندۀ مواد غذایی و ترکیبات کمک فرآوری کننده باشد.

ت - مواد اولیه، افزودنیها و فرآورده های غذایی که روش تولید آنها ممکن است به گونه ای باشد که منجر به تغییر در اصل حلیت ماده غذایی گردد؛ مانند آب انگور که براثر جوشیدن تا قبل از تبخیر دو سوم آن، حرام می گردد.

کلیۀ الزامات و ویژگیهای مندرج در این استاندارد (نشان حلال)، به منظور کاربرد در کلیۀ مراجع قانونی کشور که مرتبط با زنجیرۀ غذایی هستند، در نظر گرفته شده است .

          آیین نامه صدور گواهی حلال

مرکز تحقیقات و اطلاع رسانی اتاق اسلامی ( ICRIC ) ا خانواده سازمان کنفرانس اسلامی ، با توجه به ضرورت یکپارچگی و انسنجام گواهی حلال در جهان اسلام و بر اساس نتایج پژوهش های انجام شده در فرآیند صدور گواهی ها و نشان های (برند) حلال ، در کشورهای مختلف و پس از بررسی تجربیات به دست آمده از کشور ها وسازمان های مختلف اسلامی در نقاط مختلف جهان ، آیین نامه زیر را برای صدور گواهی حلال ملاک عمل قرار داده است:

بند 1: تعاریف

غذای حلال به خوراکی ها و نوشیدنی های اطلاق می شود که بر اساس قوانین اسلامی مجاز دانسته شده شده و به اصطلاح حلال باشد.

تبصره 1: شورای سیاست گذاری حلال، این موضوع را پذیرفته است که در زمینه تفسیر حیوانات حلال و حرام گوشت و روش کشتار حیوانات در مذاهب مختلف اسلامی، اختلافات جزئی وجود دارد. شورا در این زمینه ابتدا متفقات فقهی را از بالاترین مراجع فقهی مانند ( مجمع فقه اسلامی ، سازمان کنفرانس اسلامی و مجمع تقریب مذاهب اسلامی ) ملاک قرار خواهد داد و در موارد خاص موضوع به کمیته پژوهش های فقهی برای ارائه راه حل ارجاع خواهد شد. در هر صورت، نظر نهایی با فقهی مورد تایید سازمان کنفرانس خواهد بود.

بند 2: ضوابط کلی

1ـ2 : ضروری است محصول مورد نظر حاوی هیچ ماده ای که طبق ضوابط شرع اسلامی ممنوع و غیر مجاز شناخته شده اند ، نباشد.

2ـ2 : در مراحل آماده سازی، فرآیند، حمل و نقل و ذخیره سازی با وسایل و تجهیزاتی که از جنس مواد غیر مجاز از نظر ضوابط شرعی هستند، در تماس نباشد.

3ـ2: در مراحل آماده سازی ، فرایند، حمل ونقل و ذخیره سازی با مواد غیر مجاز از نظر ضوابط شرعی هستند، در تماس نباشد.

تبصره 1:غذاهای حلال می توانند در کارخانه و خطوطی که غذاهای حرام، تولید و حمل و نقل و ذخیره شوند مگر آنکه ناظر شرعی در تمام فرآیند تولید حضور داشته باشد و تمهیدات لازم جهت جلوگیری از هر گونه تماس میان مواد غذایی حلال و حرام در نظر گرفته شود

تبصره2: ابزار و تجهیزات تولید، حمل و نقل و ذخیره در صورت مشترک بودن (برای تولید غذای حلال و حرام ) در هنگام تولید غذای حلال باید طبق ضوابط اسلامی مورد شستشو و آبکشی قرار گیرند و ناظر شرعی در تمام فرآیند تولید حضور داشته باشد.

تبصره 3 : گواهی حلال مرکز ، دارای اعتبار زمانی خاص  بوده که پس از انقضای آن فاقد اعتبار است و در خواست کننده پیش از انقضا باید فرآیند صدور یا تمدید مجدد گواهی را طی کند.

بند 3: دامنه و شمول

1ـ3 : از نقطه نظر شرع مقدس اسلام ، تمامی منابع غذایی ف مجاز و حلال هستند به جز منابع زیر که محصولات تهیه شده از آنها و یا مشتقات آنها غیر مجاز محسوب شوند:

2ـ3 : غذاهای ( دارای منشا حیوانی ) تهیه شده از حیوانات زیر غیر مجاز است:

الف: انواع خوک و گراز وحشی

ب: انواع سگ، مار و میمون

ج: حیوانات گوشتخوار با چنگال و دندان های نیش مانند: شیر ،ببر، خس و سایر حیوانات مشابه

د: پرندگان شکارچی مانند: عقاب، کرکس و سایر حیوانات مشابه

و: حیواناتی که کشتن آنها در اسلام نهی شده است مانند: مورچه، زنبور عسل و دارکوب

ز: حیواناتی که به طور عمومی طبع انسان از آنها منزجر و متنفر است مانند: شپش ، مگس ، خرمگس و سایر حیوانات مشابه

ح: حیواناتی که هم در آب هم در خشکی زندگی می کنند (دوزیستان )

مانند: قورباغه، کروکودیل و سایر حیوانات مشابه

ط: تمام حیوانات دریایی بدون فلس ( که مضر و سمی هستند)

ک: تمام حیواناتی که طبق ضوابط اسلامی ذبح نشده باشند

ل: خون یا غذاهای آغشته به خون

ی: آبزیانی که به روش شرعی صید نشده باشند ( از آب گرفته نشده یا مرده از آب گرفته شده باشند.)

3ـ3 در مورد غذاهای دارای منشا گیاهی ، حکم به حلیت است به جز آنهایی که با عناوین دیگر فقهی و به خاطر ترکیباتشان با مواد دیگر سمی، مضر یا مست کنده باشند ( در هر صورت نظر نهایی با مجامع فقهی زیر نظر سازمان کنفرانس اسلامی است)

4ـ3 در نوشیدنی ها ، نوشیدنی های الکلی وکلیه نوشیدنی های مضر و مست کننده غیر مجاز است.

5ـ3 در افزودنی های غذایی، تمام افزودنی های غیر مجاز محسوب می گردد که از مواد مندرج در بند (3) تهیه شده باشد (مثل ژلاتینی که از پوست و استخوان خوک یا گاوی که به گور غیر شرعی ذبح نشده باشد تهیه شود ).

6ـ3 ذبح تمام حیوانات مجازی که در خشکی زندگی می کنند، باید مطابق با اصول زیر انجام پذیرد:

الف: ذبح باید توسط  شخص مسلمانی انجام پذیرد که معتقد و آگاه به روش های ذبح اسلامی است.

ب: حیوانات باید طبق ضوابط و اصول اسلامی ذبح شوند.

ج: حیوانی که ذبح می شود، باید زنده بوده و علائم حیاتی دراو باشد.

د: عبارت بسم الله (به نام خدا ) باید قبل از ذبح هر حیوان ذکر شود.

ه: وسیله ذبح باید فلز تیز باشد.

و: در عمل ذبح باید نای، مری، شاهرگ اصلی و رگ های گردن به طول کامل قطع شوند.

ز: حیوان در هنگام ذبح باید رو به قبله باشد.

بند 4: الزام های غذای حلال

1ـ4 نشان بین المللی حلال مرکز و یا معادل آن باید بر روی برچسب کالا درج شود.

2ـ4: زمان اعتبار گواهی گرفته شده از مرکز ، منقضی نشده باشد.