تنظیم طرح توجیهی

آشنایی مقدماتی با چگونگی تنظیم یک طرح توجیهی

تهیه طرح های توجیهی فنی- اقتصادی جهت احداث واحدهای توليدي و بررسی نیازمندی ها، برآورد هزینه ها و پیش بینی درآمدها در سالیان متوالی از مقدمات و ضروریات اولیه اجرای طرح می باشد که نیازمند محاسبات دقیق و پیش بینی های مالی و اقتصادی مناسب می باشد. طرح توجیهی داراي چارچوب واصولي است كه مجري بايد قبل از هر اقدامي نسبت به تهيه آن اقدام نمايد و جهت اخذ مجوز و یا تسهیلات به مراکز مربوطه ارائه نماید. جهت انجام مطالعات توجیهی یک طرح، چهار جنبه ارزیابی بازار، ارزیابی فنی، ارزیابی مالی و ارزیابی اقتصادی مورد بررسی و مطالعه قرار می گیرد.

در بخش ارزیابی بازار نیاز بازار به محصول و سهم آن بررسی شده که لازم است اطلاعات زیر جمع آوری و مورد استفاده قرار گیرد: روند مصرف گذشته و سطح مصرف فعلی، وضعیت عرضه، امکانات و محدودیت های تولید، وضعیت واردات و صادرات، وضعیت رقابت، ساختار هزینه، ثبات تقاضا، رفتار، انگیزش ها و نیاز های واقعی مصرف کننده، کانال های توزیع و سیاست های بازاریابی موجود و محدودیت های قانونی، اداری و فنی. در بخش ارزیابی فنی جنبه های تخصصی توليد و مباحث مربوط به نظام مانند ظرفیت طرح، محل اجراء، شرایط جوی و محلی، روش تولید، نیروی کار، ضوابط و قوانین ، نوع تکنولوژی مورد استفاده، منابع تامین انرژی و آب، نحوه تهیه مواد خوراکی، دارو و دیگر مواد اولیه مورد نیاز، ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز، ساختمان و تاسیسات مورد نیاز، حمل و نقل، زمانبندی و امکان سنجی پروژه و ... مورد بحث قرار می گیرد. در ارزیابی مالی، میزان سرمایه گذاری و نحوه تامین منابع مالی آنرا بررسی نموده و مشخص می کند که آیا این طرح بازده مورد انتظار سرمایه گذار را خواهد داشت یا خیر. پارامترهای میزان سرمایه و هزینه طرح، تامین مالی، هزینه سرمایه، میزان سودآوری، نقطه سر به سر، جریان نقدی، قابل ارزش بودن سرمایه گذاری و جریان ها و وضعیت مالی در این بخش مورد بررسی قرار می گیرند. ارزیابی اقتصادی به تجزیه و تحلیل هزینه و سود طرح از دید جامعه پرداخته و مسائلی مانند تاثیر طرح در خود کفایی، اشتغال و صرفه جویی را مورد بررسی قرار می دهد.

نمونه ای از بخش هاي مختلف طرح توجيهی 

  • الف . اطلاعات اولیه طرح :

این اطلاعات شامل مقدمه، عنوان طرح، مجری یا مسئول طرح (درخواست کننده)، مدیریت طرح، زمانبندی طرح، محل اجراي طرح، ضرورت انجام طرح(توجیه علمی، فنی، اقتصادی و ...)، موقعیت جغرافیایی محل اجرای طرح، نحوه اجراي طرح، نژاد، ظرفیت طرح و فازهای اجرا،شرایط جوی و اقلیمی محل اجرای طرح و کروکی آن، مساحت اراضی طرح، سوابق طرح، مجوزهای قانونی، وضعیت حقوقی طرح، وثایق و تضمین ها، شرایط خاص، تشریح طرح، نحوه تامین آب، نحوه تامین برق، نحوه تامین مواد اولیه، بازار فروش و نحوه عرضه فرآورده های تولیدی واشتغالزایی.

  • ب . مبانی محاسبات :

مبانی محاسبات شامل  نوع و نرخ تبدیل ارز، هزينه برق مصرفي، هزينه ساليانه بيمه هر قطعه، هزينه تعميرات ساليانه ساختمانها و تاسيسات، هزينه تعمير ساليانه ماشين آلات خارجي، هزينه ساليانه بيمه ساختمانها و تاسيسات و ماشين آلات و تجهيزات، نرخ سود تسهیلات ریالی سرمایه در گردش، نرخ سود تسهیلات ریالی سرمایه گذاری، نرخ سود تسهیلات (ارزی)،نرخ سود دوران مشارکت، طول دوران مشارکت، اصل وام، مدت بازپرداخت وام، نرخ کارمزد، سود کارمزد بازپرداختی، سرمايه در گردش مورد نياز، هزينه هاي مقدماتي.

  • ج . برآورد سرمايه گذاري ثابت :

سرمایه ثابت طرح شامل زمين، تسطيح و محوطه سازي، ساختمانهاي توليدي و اداري، تاسيسات، ماشين آلات، تجهيزات، وسايط نقليه، وسايل اداري و كارگاهي، ابزارآلات و وسايل فني و آزمايشگاهي، هزینه های داخلی، هزینه های قبل از بهره برداری، هزينه هاي پيش بيني نشده و دارائی نامشهود.

  • د . محاسبه هزينه هاي جاری :

هزینه های جاری توليد شامل حقوق و دستمزد مستقيم و غير مستقيم (هزینه پرسنلی)، آب، سوخت و برق، ارتباطات، بيمه، تعميرات ساختمانها، تاسيسات، تجهیزات، وسایط نقلیه، اثاثیه اداری و کارگاهی، تعمير ماشين آلات، بيمه ساختمانها و تاسيسات و تجهیزات، استهلاک، لباس وکفش کار، هزینه فروش، هزینه های پيش بيني نشده و متفرقه.

  • ه . تولیدات و درآمدها :

در این بخش به بررسی نوع تولیدات ، میزان و هزینه واحد تولید پرداخته و فروش سالیانه را بر این اساس برآورد می شود.

  • و . برآورد های اقتصادی و مالی :

برآوردهای اقتصادی و مالی تنظیم طرح توجیهی شامل موارد ذیل است :

 1. پیش بینی حساب سود و زیان با توجه به پیش بینی های انجام شده در ارتباط با هزینه های مختلف طرح و تولید و نیز برآورد میزان تولید و درآمد حاصل از فروش محصولات حسابهای عملکرد و سود و زیان واحد تولیدی محاسبه و در جداول پیش بینی حساب سود و زیان منعکس می گردد. این جدول اطلاعات زیر را منعکس می نماید: درآمد نقدی، هزینه های جاری، مازاد نقدی عملیات، استهلاک، تغییر در ارزش موجودی ، سود(زیان) نا ویژه، هزینه مالی (بانکی)، سود تسهیلات و سود(زیان) ویژه.

2. نرخ بازدهی داخلی طرح نرخ بازده داخلی، نرخ تنزیلی است که در آن ارزش فعلی جریان نقدینه های وارده، برابر با ارزش فعلی نقدینه های خارج شده است. به عبارت دیگر نرخی است که در آن ارزش فعلی دریافتها از یک پروژه، برابر با ارزش فعلی سرمایه گذاری است و ارزش فعلی خالص برابر با صفر می باشد.

3. پیش بینی ترازنامه با استفاده از پیش بینی برآورد هزینه های سرمایه گذاری طرح، صورتحساب عملکرد و سود و زیان و گردش جریان وجوه نقدی، جدول پیش بینی ترازنامه تنظیم می شود که در آن بر اساس پیش بینی های انجام شده در مورد هزینه های ثابت و سرمایه در گردش مورد نیاز، وضعیت دارایی ها و بدهی های طرح در سال های قبل از بهره برداری و بعد از آن مشخص می شود. درجدول ترازنامه مقادیر دارایی ها شامل دارایی جاری، خالص دارایی ثابت، سایر دارایی، جمع دارایی ها و بدهی های جاری، بدهی های بلند مدت وحقوق صاحبان سهام در طی سال های مختلف منعکس می گردد.

4. دوره بازگشت سرمایه که عبارت است از مدت زمان کسب سرمایه اولیه پروژه از محل عایدات آن.

تنظیم طرح توجیهی

طرح توجیهی در 5 فصل انجام میگیرد:

  • :: معرفی محصول
  • :: شرح فرآیند تولید
  • :: امکان سنجی بازار و بررسی اقتصادی
  • :: برآورد مالی
  • :: محاسبات کامفار

روش تهیه طرح توجیهی واقتصادی

طرحهای توجیهی را به دو دسته ، طرح ایجاد و طرح توسعه طبقه بندی می شوند.

  • الف- طرح ایجاد

طرح ایجاد به طرحی گفته میشود که برای یک واحد تولیدی که هنوز راه اندازی نشده، نگاشته

میشود. در تنظیم این نوع طرح از اصطلاحات «موجود» و «مورد نیاز» استفاده میشود.

  • ب-طرح توسعه

«طرح توسعه» به طرحی گفته میشود که برای یک واحد تولیدی دارای پروانهی بهرهبرداری، نگاشته میشود. این طرح برای توسعه ی یک واحد تولیدی، اعم از افزایش ظرفیت یا افزودن خط تولید جدید، میتواند کاربرد داشته باشد.

قبل از خواندن مراحل طرح لازم به یادآوری  است که یک طرح توجیهی، همانطور که از نامش پیداست، برای توجیه نمودن

سرمایهگذار تنظیم میشود و هرچه دقیقتر نوشته شود؛ سرمایه گذار، راحتتر میتواند تصمیم بگیرد که آیا این طرح میتواند خواسته های او را برآورده کند؟ در تنظیم یک طرح توجیهی باید سعی نمود واقعیتها را بیان کرد و تمامی داده ها با منبع و مرجع معتبر ارایه گردد و همچنین تا حد امکان، از فرضیات نادرست دوری کرد.

  • مراحل تنظیم طرح توجیهی

مراحل تنظیم طرح توجیهی به 12 قسمت اصلی  به شرح زیر قابل تقسیم است:

1-مقدمه

2-مطالعات قبل از اجرای طرح

  • شناخت و معرفی کالا
  • محاسبه کارایی فیزیکی و اقتصادی کالا
  • مطاله بازار مصرف
  • مطالعه مواد اولیه
  • مطالعه دانش فنی و تکنولوژی مناسب

3-مطالعه محل اجرا

  • معیار انتخاب محل
  • مسائل زیست محیطی

4-مشخصات مجری طرح

  • مشخصات طرح

5-مشخصات مجوزهای قانونی اخذ شده

  • جواز
  • تامین محل
  • استعلام از سازمانهای دولتی
  • احداث و خرید ماشین آلات
  • پروانه بهره برداری
  • پروانه مسئول فنی و پروانه بهره برداری اداره نظارت
  • پروانه ساخت
  • مهر استاندارد

6-طراحی کارخانه

  • جمع آوری و تحلیل اطلاعات
  • تعیین ظرفیت
  • توسعه آینده
  • طراحی فرایند
  • نمودار فرایند
  • محاسبه تعداد و انتاخب ماشین آلات
  • ایجاد تعادل در خط تولید
  • فهرست و مشخصات ماشین آلات
  • الگو  ی جریا ن مواد
  • نمودار جریان مواد

7-خلاصه ی برآورد مالی طرح

8-محاسبات و بررسی اقتصادی

  • برآورد سرمایه ی ثابت
  • برآورد هزینه ی نگهداری و تعمیرات طرح
  • برآورد هزینه ی استهلاک طرح
  • برآورد سرمایه ی در گردش طرح
  • برآورد هزینه¬های پیشبینی نشدهی تولید

9-مشخصات محصول، فرآیند و روش تولید محصول

10-برآورد هزینه های سرمایه گذاری کل طرح

  • نحوه ی سرمایه گذاری
  • هزینهی تسهیلات مالی
  • پیشبینی مالی طرح پس از شروع بهره برداری
  • قیمت تمام شده ی محصول
  • برآورد سود و زیان سالیانهی طرح
  • محاسبه ی نقطه¬ی سر به سر (در 100 درصد راندمان)
  • محاسبه¬ی سایر نسبتهای مالی

11-برنامه ی زمانبندی اجرای طرح

12-تجزیه و تحلیل طرح

جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تنظیم طرح توجیهی در کرج میتوانید با کارشناسان موسسه حقوقی و ثبتی آراکس تماس حاصل فرمایید.